Tầm nhìn cuộc đời: tôi muốn sống thế nào

Nhắc lại – nâng cao: mở bảng 5 giá trị em đã viết ở Level 2 (buổi 3). Sau ba năm, giá trị nào vẫn giữ, giá trị nào đã đổi? Buổi này dùng các giá trị đó để vẽ tầm nhìn cuộc đời.

1. Vì sao năm cuối cần một tầm nhìn. Sau tốt nghiệp, mỗi người phải tự trả lời những câu hỏi mà trước đây nhà trường và gia đình trả lời hộ: làm gì, sống ở đâu, với ai, dùng tiền và thời gian thế nào. Không có tầm nhìn, ta dễ sống theo lựa chọn của đám đông, của quảng cáo hay của mạng xã hội. Tầm nhìn cuộc đời không phải bản đồ chi tiết, mà là la bàn: nó cho biết hướng đi khi gặp ngã rẽ.

2. Giá trị sống. Giá trị sống là những điều mình coi trọng và không muốn đánh đổi, ví dụ: gia đình, tự do, an toàn, học hỏi, sức khỏe, sự công bằng, sáng tạo, đóng góp. Cách tìm giá trị của mình:

• Nhìn lại lúc tự hào: mình đang sống đúng điều gì khi đó?
• Nhìn lại lúc bực bội: điều gì quan trọng với mình đã bị xâm phạm?
• Hỏi người mình ngưỡng mộ: mình quý điều gì ở họ?

Chọn 5 giá trị quan trọng nhất và xếp thứ tự. Khi hai giá trị va nhau (ví dụ gần gia đình và thử sức ở xa), thứ tự ưu tiên giúp quyết định dễ hơn.

3. Thành công theo định nghĩa của ai. Mạng xã hội cho thấy xe mới, chuyến du lịch, lời mời làm việc của người khác, nhưng hiếm khi cho thấy nợ, áp lực hay nỗi cô đơn phía sau. Thành công thật là sống ngày càng gần với giá trị của chính mình. Một người coi trọng tự do có thể thấy công việc lương vừa phải nhưng chủ động thời gian là thành công; người coi trọng an toàn có thể thấy công việc ổn định là thành công.

4. Bánh xe cuộc đời. Chia cuộc sống thành 8 mảng: sự nghiệp, tài chính, sức khỏe, quan hệ tình cảm, gia đình, bạn bè, học tập và phát triển, đóng góp và niềm vui. Chấm mỗi mảng từ 1 đến 10 theo mức hài lòng hiện tại. Bánh xe méo cho biết mảng nào đang bị bỏ quên. Không cần mảng nào cũng 10; cần biết mình đang ưu tiên gì và có chấp nhận sự đánh đổi đó không.

5. Tuyên ngôn cuộc đời 3 câu.

• Câu 1 – Tôi là ai: "Tôi là người coi trọng…"
• Câu 2 – Tôi muốn sống thế nào: "Tôi muốn một cuộc sống mà ở đó…"
• Câu 3 – Tôi muốn để lại điều gì: "Tôi muốn những người quanh tôi…"

Tuyên ngôn nên ngắn, bằng lời của mình, đọc lên thấy đúng. Nó sẽ thay đổi theo thời gian, và đó là điều bình thường.

6. Học từ người đi trước. Hỏi một người lớn tuổi mình quý: 3 điều họ mừng vì đã làm và 1 điều họ tiếc. Nhiều người lớn tuổi nói họ tiếc vì đã sống theo kỳ vọng của người khác, làm việc quá nhiều, ít thời gian cho người thân và bạn bè. Những câu chuyện thật giúp mình chọn ưu tiên sớm hơn.