Trách nhiệm và đóng góp cho gia đình

Lưu ý cho lớp: hoàn cảnh mỗi gia đình khác nhau. Không ai phải kể chuyện tiền bạc hay mâu thuẫn gia đình trước lớp.

1. Chuyển vai. Khi đi làm, mình dần chuyển từ người được chăm sóc sang người cùng gánh vác. Bố mẹ có thể mong được con đỡ đần, cũng có thể chỉ mong con tự lo được cho mình. Hỏi thẳng và nghe kỹ mong muốn của bố mẹ tốt hơn đoán.

2. Ba cách đóng góp.

• Tiền bạc: khoản gửi về đều đặn, hoặc cùng chi cho việc lớn của gia đình.
• Thời gian và sự có mặt: về thăm, gọi điện, đưa bố mẹ đi khám, cùng làm việc nhà.
• Kiến thức và phối hợp: giúp bố mẹ dùng dịch vụ công trực tuyến, kiểm tra bảo hiểm y tế, cảnh báo lừa đảo qua điện thoại, cùng lên kế hoạch chi tiêu.

3. Đóng góp tiền: đều đặn và vừa sức. Lập bảng chi tiêu thật (tiền trọ, ăn, đi lại, tiết kiệm) rồi đề xuất một mức đóng góp mình duy trì được hằng tháng, tăng dần khi thu nhập tăng. Một khoản vừa sức đều đặn bền hơn một lần gửi quá sức rồi phải vay. Nói rõ với bố mẹ kế hoạch này để tránh hiểu lầm.

4. Anh chị em và việc lớn. Với việc lớn như học phí của em, sửa nhà, bố mẹ ốm: bàn chung cả nhà, chia phần theo khả năng của từng người, ghi lại thỏa thuận. Khuyến khích em tìm học bổng, làm thêm thay vì gánh toàn bộ. Khi bố mẹ ốm, phối hợp anh chị em chia việc chăm sóc và chi phí, kiểm tra quyền lợi bảo hiểm y tế, trao đổi với quản lý để sắp xếp công việc thay vì nghỉ việc đột ngột.

5. Khi họ hàng, người quen nhờ vả. Đi làm rồi, có thể có người hỏi vay tiền hoặc nhờ việc. Cân nhắc khả năng thật; chỉ cho vay số mình chịu mất được; với số lớn nên có giấy tờ ghi rõ. Mình có quyền từ chối lịch sự: "Cháu đang dành tiền cho quỹ dự phòng và việc học, nên lần này cháu chưa giúp được ạ."

6. Chăm sóc cả chính mình. Đóng góp cho gia đình không có nghĩa là bỏ quên mình. Giữ quỹ dự phòng, sức khỏe và mục tiêu của mình; một người con kiệt sức hay mắc nợ không giúp được gia đình lâu dài.