Đồng thuận, sức khỏe sinh sản và an toàn

Lưu ý cho lớp: buổi học chỉ cung cấp kiến thức chung. Với trường hợp cụ thể, hãy hỏi trực tiếp nhân viên y tế. Không ai phải kể trải nghiệm riêng của mình.

1. Đồng thuận là gì. Đồng thuận là sự đồng ý của mỗi người trước mọi hành động thân mật, và phải có đủ 3 điều:

• Tự nguyện: không bị ép, dọa, gây áp lực, hay đổi lấy điều gì.
• Rõ ràng: im lặng, không phản đối, hay "chắc là được" đều không phải đồng ý.
• Rút lại được: đã đồng ý rồi vẫn có quyền dừng lại bất cứ lúc nào.

Người đang say, ngủ hoặc không tỉnh táo thì không thể đưa ra đồng thuận. Không chắc chắn đồng ý nghĩa là không đồng ý.

2. Ảnh và video riêng tư. Một khi đã gửi đi, mình không còn kiểm soát được ảnh đó: có thể bị lưu, chuyển tiếp, dùng để đe dọa. Có quyền từ chối gửi, dù người yêu có đòi. Phát tán hình ảnh riêng tư của người khác khi không được đồng ý có thể vi phạm pháp luật. Nếu bị đe dọa bằng ảnh: không chuyển tiền, không gửi thêm, lưu bằng chứng, báo nền tảng mạng xã hội, kể với người tin cậy và trình báo công an.

3. Sức khỏe sinh sản — nguyên tắc chung. Quan hệ tình dục có thể dẫn đến mang thai ngoài ý muốn và các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Có nhiều biện pháp phòng tránh; bao cao su là biện pháp vừa giúp tránh thai vừa giảm nguy cơ lây bệnh. Mỗi biện pháp có ưu, nhược điểm và cách dùng riêng, cần được nhân viên y tế tư vấn cho phù hợp. Nhiều bệnh lây truyền không có triệu chứng rõ, nên khám và xét nghiệm định kỳ là cách để biết chắc.

4. Tìm thông tin ở đâu. Nguồn đáng tin: trạm y tế, bệnh viện, trung tâm kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh, phòng khám sức khỏe sinh sản, trang của Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới. Tránh tự mua thuốc theo lời khuyên trên mạng. Nhân viên y tế có trách nhiệm giữ bí mật thông tin của người bệnh.

5. Quấy rối và bạo lực trong quan hệ. Quấy rối gồm lời nói, tin nhắn, hình ảnh, cử chỉ hoặc động chạm có tính tình dục mà người nhận không muốn, kể cả trên mạng. Bạo lực trong quan hệ có thể là thể chất (xô đẩy, đánh), tinh thần (đe dọa, sỉ nhục, kiểm soát), hoặc kinh tế. Người bị hại không có lỗi; lỗi thuộc về người gây hại.

6. Khi mình hoặc bạn mình gặp chuyện. Lắng nghe và tin lời; không trách ("sao lại mặc thế", "sao lại đi với nó"); không ép phải làm gì ngay; giúp lưu bằng chứng (ảnh chụp tin nhắn, thời gian, địa điểm); cùng tìm hỗ trợ: người lớn tin cậy, giảng viên chủ nhiệm, cơ sở y tế, hỗ trợ tâm lý của trung tâm (0844033222). Nguy hiểm tức thời: gọi 113; cần cấp cứu: gọi 115.