Hệ thống tri thức cá nhân

Nhắc lại – nâng cao: Level 2 (buổi 7) đã học đường cong quên, ôn giãn cách và ghi chú Cornell. Buổi này dùng các kỹ thuật đó để xây kho tri thức chuyên ngành dùng được đến khi đi làm.

1. Vì sao học xong lại quên. Nhà tâm lý học Hermann Ebbinghaus mô tả "đường cong quên": nếu không ôn, phần lớn điều mới học sẽ phai đi nhanh trong vài ngày đầu. Năm 3 quên kiến thức năm 1 là bình thường nếu không có cách lưu giữ và ôn lại. Tài liệu nằm rải rác ở Zalo, Drive, vở càng làm việc tìm lại khó hơn.

2. Kho tri thức cá nhân là gì. Là một nơi duy nhất, do mình quản lý, chứa những gì mình đã học, được ghi bằng lời của mình và sắp xếp để dễ dùng lại. Công cụ không quan trọng bằng thói quen: một cuốn sổ, Google Docs, Notion hay Obsidian đều được, miễn mình dùng đều.

3. Sắp xếp theo 4 mục. Cách chia này dựa trên phương pháp PARA của Tiago Forte, chỉnh lại cho sinh viên:

• Đang học: các môn trong học kỳ này.
• Dự án: việc có hạn chót (tiểu luận, dự án nhóm, hồ sơ thực tập).
• Tham khảo: chủ đề mình quan tâm lâu dài (chuyên ngành, kỹ năng, nghề).
• Lưu trữ: môn đã học xong, dự án đã kết thúc.

4. Vòng thu – lọc – kết nối – dùng lại. Thu: ghi nhanh ý hay khi học, đọc, nghe. Lọc: cuối ngày chỉ giữ điều thật sự hữu ích. Kết nối: nối ghi chú mới với ghi chú cũ ("khái niệm này giống…", "trái với…"). Dùng lại: lấy ra khi làm bài, làm dự án, ôn thi. Kiến thức được nối với nhau và được dùng thì nhớ lâu hơn nhiều.

5. Ghi bằng lời của mình. Chụp slide hay sao chép nguyên văn cho cảm giác đã học, nhưng não chưa xử lý gì. Sau mỗi buổi học, viết 3 ý chính bằng lời của mình, kèm một ví dụ và một câu hỏi còn thắc mắc. Nếu không viết lại được, nghĩa là chưa hiểu.

6. Ôn cách quãng. Ôn lại sau 1 ngày, 1 tuần, 1 tháng hiệu quả hơn ôn dồn một lần. Có thể dùng thẻ ghi nhớ (Anki, Quizlet) cho khái niệm cần thuộc, và mỗi cuối tuần đọc lại các ghi chú mới trong tuần. Kho tốt là kho mình quay lại dùng, không phải kho chứa nhiều nhất.