Tìm việc, thực tập an toàn

Nhắc lại – nâng cao: Level 1 (buổi 6) đã học các kiểu lừa đảo chung và quy trình Dừng – Kiểm tra – Xác minh. Buổi này tập trung vào lừa đảo tuyển dụng và quyền của người lao động khi đi xin việc.

1. Các kênh tìm việc và thực tập.

• Nhà trường: phòng quan hệ doanh nghiệp, giảng viên, ngày hội việc làm.
• Website công ty: mục tuyển dụng chính thức.
• Trang tuyển dụng có uy tín: đọc kỹ thông tin công ty đăng tin.
• Người quen và networking: giới thiệu từ người biết năng lực của mình.

Hội nhóm mạng xã hội có nhiều tin thật nhưng cũng nhiều tin lừa, cần kiểm tra kỹ nhất.

2. Dấu hiệu tin tuyển dụng lừa đảo. Việc nhẹ lương cao, không cần kinh nghiệm; mô tả công việc mơ hồ; yêu cầu nộp phí hồ sơ, phí đồng phục, phí đào tạo; yêu cầu chuyển tiền mua hàng trước rồi được hoàn tiền kèm hoa hồng; liên lạc chỉ qua tài khoản cá nhân, không có email hay địa chỉ công ty; hẹn phỏng vấn ở nơi lạ vào buổi tối; hối thúc quyết định ngay. Nguyên tắc vàng: việc thật không bắt người xin việc trả tiền.

3. Kiểm tra công ty trước khi đi. Tra tên và mã số thuế trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, xem website và địa chỉ có thật, đọc đánh giá của người từng làm, hỏi thầy cô hoặc người trong nghề. Đi phỏng vấn thì báo người thân địa điểm, không mang theo bản gốc giấy tờ không cần thiết.

4. Những điều người sử dụng lao động bị cấm. Theo Điều 17 Bộ luật Lao động 2019 (số 45/2019/QH14), người sử dụng lao động không được: giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động; yêu cầu người lao động thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác (đặt cọc) cho việc thực hiện hợp đồng; buộc người lao động làm việc để trả nợ cho người sử dụng lao động. Gặp những yêu cầu này, hãy từ chối.

5. Khi đã bị lừa. Dừng chuyển tiền ngay, dù được hứa hoàn lại. Lưu lại tin nhắn, số tài khoản, biên lai. Báo ngân hàng để yêu cầu hỗ trợ, báo công an (113) hoặc cơ quan công an nơi cư trú. Kể với người thân và nhà trường; bị lừa không phải lỗi đáng xấu hổ, im lặng mới làm thiệt hại lớn hơn.

6. Tìm việc là một dự án. Lập danh sách 10–20 nơi phù hợp, ghi bảng theo dõi: nơi, vị trí, ngày gửi, kênh, người liên hệ, kết quả, ngày theo dõi lại. Sau 7–10 ngày chưa có phản hồi, gửi một email hỏi thăm lịch sự. Bị từ chối nhiều lần là bình thường; sau 10 hồ sơ không có phản hồi, hãy xem lại CV và cách chọn nơi ứng tuyển.