Quyết định khi thiếu thông tin: thử nhỏ, xem lại, điều chỉnh

1. Không bao giờ có đủ thông tin. Chờ đủ thông tin mới quyết thì thường là quá muộn. Người ra quyết định giỏi không phải người luôn đúng, mà là người quyết đủ nhanh, theo dõi kết quả và sửa sớm khi sai.

2. Hai loại quyết định. Jeff Bezos mô tả hai loại quyết định như hai kiểu cửa:

• Cửa hai chiều (đảo ngược được): chọn tên sự kiện, thử một cách học mới, thử một món bán mới. Sai thì quay lại. Nên quyết nhanh, đặt hạn chót cho việc bàn.
• Cửa một chiều (khó đảo ngược): chuyển ngành, ký hợp đồng dài hạn, vay tiền lớn. Nên làm chậm, thu thêm thông tin, hỏi người có kinh nghiệm và gia đình.

Sai lầm thường gặp là bàn một quyết định hai chiều quá lâu, hoặc quyết một việc một chiều quá vội.

3. Thử nhỏ trước khi làm lớn. Thay vì bỏ nhiều tiền và thời gian ngay, hãy thiết kế một thử nghiệm nhỏ:

• Giả thuyết: mình tin điều gì sẽ xảy ra ("Sinh viên ký túc xá sẽ đặt đồ ăn sáng giao tận phòng").
• Cách thử: làm gì, trong bao lâu, với bao nhiêu người (bán thử cho 20 người trong 1 tuần).
• Chỉ số: đo bằng con số nào (số đơn, số người đặt lại).
• Ngưỡng thành công: bao nhiêu thì tiếp tục (ít nhất 30% đặt lại).
• Ngày xem lại: ghi ngay vào lịch.

4. Khám nghiệm trước. Kỹ thuật của nhà tâm lý học Gary Klein: trước khi làm, cả nhóm tưởng tượng dự án đã thất bại, rồi mỗi người viết ra vì sao nó thất bại. Cách này giúp nói ra những lo ngại mà bình thường không ai dám nói, và chuẩn bị trước cho các rủi ro đó.

5. Vòng làm – đo – học. Sau mỗi thử nghiệm, hỏi 3 câu: kết quả thế nào so với dự đoán? Vì sao? Lần tới giữ, bỏ hay đổi điều gì? Kết quả ngược dự đoán không phải thất bại mà là dữ liệu. Tuyệt đối không sửa số cho đẹp; số liệu thật mới giúp quyết định đúng.

6. Quyết định cùng người khác. Với việc ảnh hưởng đến gia đình hoặc tương lai lâu dài (chuyển ngành, nghỉ học, đi làm xa), hãy làm trước những bước đảo ngược được (dự giờ, học thử, hỏi người trong ngành), rồi mang dữ kiện đến nói chuyện với gia đình và phòng đào tạo trước khi chốt.